Devir online intikam devri

"İntikam soğuk yenen bir yemektir" sözü günümüzde yerini "En tatlı intikam online intikamdır" algısına bırakmış durumda. Gelin, başımıza gelenlerin acısını sosyal medyada nasıl çıkarıyoruz birlikte bakalım.

Giriş Tarihi: 29.03.2017 15:03 Güncelleme Tarihi: 03.04.2017 14:36

AOIFE STUART MADGE DERLEYEN: REYHAN GÜNEŞ

FOTOĞRAFLAR: ISTOCK.COM

İş hayatındaki neredeyse herkes gibi Sara Hammel da yeterince takdir edilmediğini düşünüyordu. 14 yıldır çalıştığı şirkette bütçe kesintisi dolayısıyla arkadaşlarının işten çıkarılması, adam kayırma yüzünden donanımsız insanların terfi ettirilmesi ve mesai saatleri dışında ücretsiz çalıştırılmak gibi pek çok sorunla karşı karşıya kaldı. Hammel için People dergisinde geçirdiği uzun yıllara rağmen patronlarının yazdığı kitaba ufak da olsa yer vermeyi reddetmesi bardağı taşıran son damla oldu. O patronlarının bu davranışları karşısında bizim gibi arkadaşlarına yakınmak yerine daha etkili bir yol izlemeyi tercih etti. Dergideki işinden istifa etmekle kalmadı; bunu patronlarının kendisine davranışlarını tek tek açıklayan bir mektupla yaptı ve bu mektubu sosyal medyada paylaştı. Patronlarının davranışlarının yanı sıra George Clooney ve Jennifer Lopez gibi ünlülerin ve menajerlerinin tuhaf davranışlarına da yer veren mektup internette hızla yayıldı.

Seattle'da bir restoranda çalışan Victoria Liss ise fazla kilolarıyla dalga geçen bir müşteriden intikam almak için müşterinin fotoğrafıyla birlikte kredi kartı bilgilerini Twitter'da paylaşmış. Yüzlerce retweet alan paylaşım yüzünden müşteri günlerce Seattle'daki hiçbir restorana girememiş. Tinder'da konuştuğu yakışıklıyla birkaç gün içinde buluşmayı planlayan bir kadın, kadın hakları konusunda yaptığı tuhaf yorumlar nedeniyle flörtüyle görüşmekten vazgeçmiş ve kendisine gönderdiği 23 mesajı bütün platformlarda paylaşmış. Böylece bir zamanlar yalnızca profil fotoğrafıyla bile onlarca randevu ayarlayabilen gözde bekar erkeğimiz, adını 'uzak durulması gereken Tinder kullanıcısı' listesine altın harflerle yazdırmış.

Kızıl saçlı nedimesinin düğünde rol çalmasını engellemek adına saçlarını boyatmasını isteyen gelinse unutamadığımız intikam hikayelerinden biri haline gelmiş durumda. Nedimenin yaşananları sosyal medyada paylaşmasıyla müstakbel gelinimizin arkadaş adı altındaki düşmanlardan olduğunu neredeyse duymayan kalmamıştı. Sizin de anlayacağınız gibi bugünlerde intikam peşine düşenler soluğu bilgisayar başında alıyor. Böylece yaşananların yüzlerce kişiye ulaşmasını ve uzun süre gündemde kalmasını sağlıyor.

Toplum Önünde Utandırma İsteği Psikolog Nicola Buhr, intikam isteğinin normal olduğunu belirtiyor: "İntikam insani bir duygu. Hepimiz bu dürtüye sahibiz. Karşımızdaki kişinin yaptığı yanlışlar yüzünden hissettiğimiz öfke ve hayal kırıklığı bizi buna yöneltiyor. Aynı acıyı onlara da yaşattığımızda tatmin oluyoruz. Yani göze göz dişe diş mantığı bizi ele geçiriyor" diyor.

Her Geçen Gün Artıyor
Buhr, "Temelinde bireylerin adaletin başka türlü sağlanmayacağını düşünmesi yatıyor. İnternet, derdinizi anlattığınızda binlerce destekçi bulabileceğiniz bir platform. Bireyler ipleri eline alıp adaleti kendi elleriyle sağlamayı tercih ediyor" diyor. Cecil isimli aslanı avlayıp cesediyle fotoğraf çektiren avcının örneği bu durumu net şekilde açıklıyor. Fotoğrafların internette yayılmasıyla binlerce kişi avcının yaptıklarının cezasını ödemesi gerektiğini ve onun da tıpkı öldürdüğü hayvan gibi muameleyi hak ettiğini belirten yorumlar yapılmıştı. Ancak göz önünde bulundurulması gereken iki önemli nokta var ki onlar da online dünyaya gönderdiğiniz bilginin kısa süre içinde kontrolsüz şekilde yayılma ve masum birinin işlemediği suç yüzünden linç edilme ihtimali. Çünkü yürütülen kampanya karşısında suçlanan kişi kendini açıklama şansını genellikle bulamıyor. Avustralya'da Yıldız Savaşları (Star Wars) filmi fanı bir adam oyuncakçıda çektiği fotoğraf yüzünden yanlış anlaşılmıştı. Oradaki bir kadın, bu kişinin çocuklarının fotoğrafını çektiğini düşünmüştü. Olaydan sonra polis devreye girerek talihsiz adamın linç edilmemesi gerektiğini açıklamıştı.

Yıkıcı Etki
Bu noktada ünlü filozof Konfüçyüs'ün "İntikam yolculuğuna çıkacaksan kendin için de bir mezar kaz" sözünü hatırlamakta fayda var. Çünkü intikam isteği karşı tarafta olduğu kadar sizin üzerinizde de yıkıcı etki bırakabilir. Buhr, "İntikam tehdidi karşınızdaki kişinin gelecekteki davranışlarını düzenleyebilir ama aynı zamanda yaralarınızın görünür olmasına da neden olur. Sosyal medya üzerinden intikam alma dürtüsü sağlıksız ruh hali üzerinden şekillenir" diyor. Bir sonraki sefere elinize telefonu alıp derdinizi Twitter üzerinden halletmek yerine kendinizi korumak konusunda yeterince başarılı olduğunuzu düşünün. Profesör Dan Ariely tarafından yapılan bir araştırmaya göre, intikam beyindeki ödül merkezini harekete geçiriyor. Pek çok insanın intikamın tatlı olduğunu düşünmesinin temelinde bu yatıyor. Ancak intikamınızı aldığınızı düşünmek ve gerçekten intikam almak arasında fark var. Düşüncelerinizin sizi ele geçirmesine izin vererek hareket etmek hikayenin her zaman mutlu sonla biteceğine anlamına gelmiyor. Çünkü intikam, hayatınıza devam etmenizi sağlamak yerine daha çok öfkelenmenize, aklınızdan bu konuyu çıkaramamanıza ve önünüze bakmakta zorlanmanıza neden oluyor. Başkalarına zarar vermek kendinizi daha iyi hissetmenizi sağlamaz. Karşınızdaki kişiye yaptıklarını ödetme motivasyonuna odaklanmak yerine onu affetmeye çalışın. Buhr, "Duygularınız her zaman gerçeğe dayanmaz. Duygularınızın peşinden giderek yıkıcı sonuçlar elde etmeden önce bunların kırık kalbinizin eseri olduğunu unutmayın. Öfkeniz sizi ele geçirdiğinde sakinliğinizi koruyun, olayları zihninizde netleştirin ve konuşarak çözmeye çalışın. Yapılanların kalbinizi neden bu kadar kırdığını düşünün. Ortada büyük bir terbiyesizlik veya saldırı yoksa bunların gerçeklik payı olup olmadığını düşünün. Gerçekten rencide edildiğiniz durumlardaysa o eski söze güvenin. Başarılarınız ve duruşunuz içinizde yanan bir intikam ateşi olmasa da karşınızdakini yakacaktır" diyor.

BİZE ULAŞIN