YAZIYI GÖNDER
Adınız, Soyadınız
E-posta Adresiniz
Alıcı E-posta
Mesajınız
www.cosmopolitanturkiye.com

Telefonun ucundaki tehlike

Mobil uygulamalar sayesinde istediğimiz her an, her şeye kolayca ulaşabiliyoruz. Ancak bu aynı zamanda hiç tanımadığımız kişilere hem kalbimizin hem de evimizin anahtarını vermek anlamına geliyor.

DERLEYEN REYHAN GÜNEŞ

İLLÜSTRASYON: MATT CHASE.

Geçtiğimiz yıl arkadaşının doğum gününü kutlamak amacıyla dışarı çıkan 25 yaşındaki Meryem, gece sonunda metroya yürüyemeyecek kadar yorgunmuş ve bu nedenle bir telefon uygulaması kullanarak bulunduğu yere araç çağırmaya karar vermiş. Yolun kenarında duran aracı fark etmiş, cama yaklaşarak "Çağırdığım araç siz misiniz" diye sormuş. Aldığı olumlu cevap sonrasında arabaya binmiş ve bir süre sonra yanlış yöne gittiklerini fark etmiş. Neden ters yöne gittiklerini sorduğunda şoför, farklı yoldan gittiğini belirten yuvarlak bir cevap vermiş. Meryem, tuhaflık olduğunu o an anlamış ve aracın çağırdığı araç olup olmadığını kontrol etmeyi unuttuğunu fark etmiş.

Şoför, kısa süre sonra Meryem'den telefonunu istemiş ve "Sessiz ol, yoksa başına kötü şeyler gelir" demiş. Meryem korku içinde takılarını, kartlarını ve tüm parasını ön koltuğa koymuş ve biraz daha gittikten sonra şoför, yol kenarında inmesine izin vermiş. Cüzdansız ve telefonsuz şekilde koştuktan sonra polis arabası bulmayı başarmış. Ekip, rapor tuttuktan sonra Meryem'i evine bırakmış. Aradan geçen birkaç hafta sonrasında Meryem hayatına kaldığı yerden devam etmesi gerektiği konusunda kendini cesaretlendirmiş.

YABANCI TEHLİKEYE GÖZ KIRPMAK
Meryem, başına gelenleri ucuz atlatmış olsa da bu tarz tehlikeler her an herkesin başına gelebilir. Çünkü dijital devrim insan davranışını çarpıcı şekilde değiştiriyor. Hepimiz hayatımızın çeşitli alanlarını yönetebilen yabancılara güvenmeye başladık. Onların gerçek yabancılar olduklarını kabul etmeye zahmet bile etmiyoruz. On yıl önce pek çok kadın yeni aldığı mobilyaları kurmak üzere eve gelen çalışanları eve alırken iki kere düşünürdü. Ancak günümüzde en acil taleplerimizden en küçük ihtiyaçlarımıza kadar her şeye bir tıkla ulaşabiliyoruz. Yıllar önce "Yabancılarla sakın konuşma" diye çocuklarına öğüt veren anneler, şimdi teknoloji yardımıyla bulduğu insanlara çocuklarını emanet edebiliyor. Bu kolaylık cazip olmakla birlikte hazır şekilde önümüze sunuluyor. Amerikalılar online taleplere yılda tahmini 57.6 milyar dolar harcıyor. crowd.com'un kurucusu Jeremiah Owyang, binlerce şirketin artık telefon üzerinden servis ve ürün aldığını söylüyor. Pew Araştırma Merkezi'nin 2016 verilerine göreyse, Amerika'daki yetişkinlerin yüzde 72'si bu tür uygulamaların en az birini denemiş. Humanizing Big Data kitabının yazarı Colin Strong durumu "Normlarımız değişiyor. Diğer insanları bu aplikasyonları sıklıkla kullanırken görüyoruz ve bu durumu kabul ediyoruz.

Yeniliklere kucak açayım derken aynı zamanda güvenliğimizi geri plana atabiliyoruz" diye açıklıyor. Harvard Üniversitesi Ekonomi Bölümü Doçent Doktoru Lucas Coffman, "Günümüz ekonomisi birbirini hiç tanımayan insanları aynı ortama sokuyor. Bir sürücünün fotoğrafı ya da online flörtünüzün profilinde paylaştıkları bize yakınlık hissi veriyor" diye belirtiyor. İnternet Güvenlik Katie L. Greer ise günümüzde önemli bir öğrenme sürecinden geçtiğimizi söylüyor.

KOLAY ERİŞİLEBİLİRLİĞİN BEDELİ
Geçtiğimiz yıllarda kayıt altına alınmış, sürücüler tarafından uygulandığı iddia edilen yüzlerce fiziksel ve cinsel saldırı var. Pew araştırma merkezinin verilerine göre, Amerika'da flört sitelerinden veya aplikasyonlarından birileriyle buluşan kadınların yüzde 42'si tacize uğruyor. FBI ise internet aracılığıyla tanışan insanların başına gelen dolandırıcılıkların maddi hasarı en yüksek internet suçlarından olduğunu belirtiyor.

İÇ SESİNİ YÖNETMEK
Greer, "Karşınızdaki ne kadar güvenilir görünürse görünsün, içgüdülerinize güvenin. Bir şeylerin ters gittiğini düşünüyorsanız muhtemelen doğru hissediyorsunuzdur" diyor. Pek çok büyük sosyal medya platformu tüm kullanıcılarını tek tek kontrol edemiyor. Bu nedenle gelen yorumlar ve değerlendirmeler üzerinden hareket ediyoruz. Ancak her an her yerde beş yıldızlı otelleri ve muhteşem yorumlar almış insanları, mekanmekanları veya hizmetleri bulmak kolay olmuyor. Bu nedenle bize en yakın ve uygun olanı seçmeye eğilimimiz oluyor. Bilgi Teknolojileri ve Yönetimi Uzmanı Arun Sundararajon, "Uygulamalar eleştiriler doğrultusunda düzenlemeler yapmaya çalışsa da yeterli olmayabiliyor. Çünkü belirli ücret karşılığında kaldığınız oda, giriş anından çıkışa kadar size hizmet veren bir otel değil. Dolayısıyla günün sonunda kendi güvenliğinizden siz sorumlusunuz" diyor.

TIKLAMANIN EN AKILLICA YOLLARI

1 KONTROL EDİN
Uygulamaların internet sitelerine girin. Ne zaman hayata geçirildiği bilgisini edinin ve sonrasında hukuksal anlamda hangi sorumlulukları üstlendiğine bakın.

2 ELEŞTİRİLERİ İNCELEYİN
Mümkünse tedarikçi firma hakkında yazılanları okuyun. Eğer yalnızca üç veya dört tane iyi eleştiri varsa dikkatli olun. Arun Sundararajon, "Bu yorumlar tanıdıklardan gelmiş olabilir" diyerek müşterileri uyarıyor ve çok sayıda iyi eleştiriye sahip olan firmayı seçmenizi öneriyor.

3 ARKADAŞLARINIZI BİLGİLENDİRİN
Bir yabancıyla görüşmeden önce mutlaka en yakın arkadaşınızı arayın. Sundararajon, bunun yabancının yanında yapılmasının daha etkili olacağını söylüyor. "Merhaba, ben şu an Murat'a gidiyorum" veya "Temizlik için internet sitesinden bulduğum Ayşe az önce geldi" gibi durumu bildiren cümleler kurun.

4 FOTOĞRAFLARINIZI KORUYUN
Araştırmacı Servis Firması K2'nun yöneticisi Jordan Arnold, "Aynı fotoğrafı hem flört aplikasyonunda hem de Linkedln sayfanızda kullanıyorsanız tersten aranma yöntemiyle yabancı biri kolaylıkla sizin gerçek isminize ve çalıştığınız yere ulaşabilir" diyor. Her aplikasyon için tek kullanımlık fotoğraflar tercih edin.

5 DİKKATLİ YAZIŞIN
Arnold sizi havaalanına bırakan sürücünün bile isminizi, adresinizi ve ne kadar süre kalacağınızı bilebileceğini söylüyor. Evinize girmesine izin verdiğiniz mobilya tamircisi veya market çalışanıysa ev arkadaşınızın şehir dışında olduğunu öğrenebilir.

BİZE ULAŞIN