Kötü rüyalar görün, sorunlarınızı çözün

Sizi kovalayan bir katilden bir türlü kaçamamak, sınava asla yetişememek ya da herkesin içinde pantolonsuz gezmek... Böyle sıkıntı veren rüyaları görmeyi kim ister? Oysa uzmanlara göre, bu rüyalar iç dünyanızdan önemli mesajlar veriyor ve onları dikkate almak sorunları çözmede önemli bir adım atmanızı sağlayabiliyor.

ELİF NAZLI DURAN

FOTOĞRAF: ALLIE HOLLOWAY, NICK ONKEN, PETER CROWTHER

Rüyalar, tarihin başlangıcından beri insanoğlunun en fazla ilgisini çeken konuların başında geliyor. Asırlar boyunca, önemli bir çoğunluk rüyaların gelecekten haber verdiğine inansa da, bilim adamlarına göre aslında onlar, bilinçaltımızın dışavurumundan başka bir şey değil. Son zamanlarda yanıtı aranan bir soru da, rüyaların özellikle kötü olanların bazı sorunların çözümünde, özellikle de stresle baş etmede rol oynayıp, oynamayacağı. Konu ilginizi mi çekti? Öyleyse, haberimizi okumaya devam edin.

Çözümü Rüyasında Gördü, Dikiş Makinesini Buldu
Yazımızda rüyalar aracılığıyla bazen kritik sorulara cevap bulunabildiğinden bahsettik. Eğer siz de araştırırsanız, pek çok mucidin ve bilim adamının bazı buluşlarını rüyalarında yaptığını öğrenebilirsiniz. Buna güzel bir örnek de, dikiş makinesinin mucidi Elias Howe'un hikayesi. Anlatılanlara göre, Howe bir türlü istediği gibi bir iğne yapamıyor, delikleri iğnenin tam ortasına koyuyor ama sonuca ulaşamıyordu. Howe bir gece rüyasında, vahşi bir kabileye esir düştüğünü gördü. Kabile reisi elinde mızrağıyla karşısında duruyordu. Birden mızrağın ucunu gördü; ucunda göz şeklinde bir delik vardı. Mucit aradığı formülü bulmuştu: Delik iğnenin tam ucunda ve yuvarlak değil, göz gibi olmalıydı!

Ne Düşünürsen, Onu Görürsün!
Bugüne kadar bu alanda yapılan tüm araştırmalar, görülen rüyaların günlük stres ve sıkıntıların bir yansıması olduğunu ortaya koyuyor. Özellikle de uykuya dalmadan hemen önce düşündükleriniz rüyalarınızı önemli ölçüde etkiliyor. Sık sık görülen kabus ya da negatif nitelikli rüyaların oranıysa, hayatınızdaki stres düzeyiyle tamamen doğru orantıda seyrediyor. Ancak bu ilintinin çok önemli bir özelliği daha var; birçok araştırmacının üzerinde hemfikir olduğu şey, rüyaların duygusal sorunlarla yüzleşmek ve hatta bunlara çözüm getirmek için muhteşem bir araç olduğu. Ancak rüyaların bu işlevini tam olarak anlamadan önce rüyaların yapısına bakmak gerekiyor. Bilindiği gibi rüyalar birkaç safhadan oluşuyor. Bunlardan ilki REM adı verilen ve açılımı Rapid Eye Movement (Hızlı Göz Hareketi) olan evre. Bu evrede zihniniz son derece hızlı şekilde anılarınızı, gün içinde yaşadıklarınızı, düşüncelerinizi işliyor ve bir yandan da tüm problem çözme yeteneğini devreye sokuyor. Bu yetenek öylesine üst düzeyde oluyor ki, uyanık ve bilinçli haldeyken bu düzeye ulaşmanız pek de mümkün görünmüyor. İşte bu evreden verimli şekilde faydalanılması, mevcut duygusal sorunlarınızı gidermeye ve günlük hayattaki stres düzeyinizi düşürmeye yardımcı olabiliyor. Bu konuda yapılan araştırmanın sonuçları da ilgi çekici. Greenberg, Katz, Schwatzman ve Pearlman isimli bilim adamları tarafından yapılan bu araştırmada, kötü rüyaların insanları nasıl etkilediği araştırılmış. Araştırmanın sonuçları, rüyanın bir çözüm öneriyor olması insanların kendilerini uyandıklarında çok daha iyi ve rahatlamış hissetmelerini sağladığını ortaya koymuş. Araştırmanın bir diğer sonucu da, bu iyilik halini devam eden benzer rüyaların da etkilediği olmuş. Özellikle boşanma, bir yakının kaybı gibi travmatik dönemlerden geçen kişiler, birbiri ardına gördükleri aynı tipteki rüyalar sayesinde duygusal durumlarını stabil bir düzeye eriştirebiliyorlarmış. 1996 yılında yapılan bir çalışma da tüm bu anlatılanları kanıtlar nitelikte: Bu çalışmada yeni boşanmış bir grup kadın ele alınmış. Kadınların hepsi de boşanma nedeniyle zor günler geçiriyormuş. Kadınlardan rüya günlüğü tutmaları istenmiş. Bir yılın sonunda, günlükler incelendiğinde, rüyasında devamlı eski kocalarını gören kadınların depresyondan tamamen kurtuldukları, kocalarıyla ilgili hiç rüya görmeyenlerinse halen depresif ruh halinde olduğu belirlenmiş. Sık görülen kabuslar (haftada iki ya da daha fazla) baş edilemeyen psikolojik sorunlara işaret edebiliyor ve bu kişilerin uzmana başvurması öneriliyor.

Kontrollü Rüya Mümkün mü?
Son yılların tartışılan bir diğer konusu da "Lucid Dream" yani kontrollü ya da berrak rüya. Bunu en kısa şekilde, "rüya görürken rüya gördüğünün farkında olmak" şeklinde tanımlamak olası. Bazı kişiler, REM evresinde rüyalarını kontrol edebildiklerini, istedikleri şeyleri görebildiklerini iddia ediyor ve yine bazı uzmanlar onları destekleyerek bunun mümkün olabileceğini, dileyen herkesin bunu yapmayı öğrenebileceğini belirtiyor hatta bunun için bazı teknikler öneriyorlar. Onlara göre, berrak rüya görmenin psikoloji üzerinde pek çok olumlu etkileri olabiliyor. Bu konudaki ayrıntılı bilgiye ise lucidity.com adresinden ulaşmak mümkün.

Rüyalardan Gelen Mesajlar
Sizi sıkan, endişelendiren ya da korkutan rüyaların "kötü" rüyalar olduğunu düşünebilirsiniz. Ancak uzmanlar, bu rüyaları tam olarak tanımlamış ve bir liste çıkarmışlar. İşte stres rüyaları, neler söylemeye çalıştıkları ve bu rüyaları sık görenlere bazı öneriler.

Kovalamaca Rüyaları:
Bir hayvanın, katil ya da başka korkunç bir varlığın size yakalamak amacıyla kovaladığı rüyalar "kovalamaca" rüyaları olarak tanımlanıyor. Sık sık böyle rüyalar görmekse, yüzleşmekten korktuğunuz ve geri plana attığınız bazı meseleleriniz olduğuna işaret ediyor. Eğer siz de yoğun olarak böyle rüyalar görüyorsanız, kağıdı kalemi alın ve size içten içe rahatsız eden ama öte yandan da devamlı olarak bastırdığınız hangi sorunlarınız olduğunu yazın. Bir sonraki aşamaysa, elbette bu sorunları çözmek için neler yapabileceğinizi düşünmek olsun.

Diş Rüyaları:
Büyük ihtimalle siz de zaman zaman, rüyanızda dişlerinizin düştüğünü, kırıldığını ya da büyüyüp, ağzınıza sığmadığını görmüşsünüzdür. Uzmanlara göre, dişler cinsel çekiciliğin simgesi ve böyle rüyalar görüyor olmak reddedilme, kendini güzel/çekici bulmama ya da yaşlanma korkusuna delalet. Bununla baş etmenin yoluysa, bu tip korkularla yüzleşmekten ve gereken çözümler için adım atmaktan geçiyor. Belki son zamanlarda, dış görünüşünüzü ihmal ettiniz ve içten içe bu sizi fazlasıyla rahatsız ediyor, ne dersiniz?

Düşme Rüyaları:
Rüyanızda birdenbire yüksek yerden düşer ve bu hissi birebir yatağınızdan hoplayarak yaşarsınız. Uzmanlar, bu tip rüyaların, özel ya da iş hayatında kontrolü kaybetme düşüncesiyle ilintili olabileceğinden bahsediyorlar. Eğer sık sık düşme rüyası görüyorsanız, ipleri tekrar elinize alma zamanı gelmiş olabilir. Nelerin yanlış gittiğini, sizi rahatsız ettiğini belirleyin, bir plan yapın ve tekrar dümene geçmeye çalışın.

Geç Kalma Rüyaları:
Tam bir kabus değil midir? Uçağa, otobüse ya da sınava geç kalmak üzere olur ancak ne yaparsanız yapın bir türlü yetişemezsiniz. İşte bu rüyalar "geç kalma" rüyaları olarak sınıflandırılıyor ve son zamanlarda üzerinize fazla sorumluluk aldığınızı gösteriyor. Bu rüyaların sıklığının arttığı dönemlerde yapılacak en iyi şey, üzerinizdeki yükleri gözden geçirmek ve mümkün olduğunca bazılarından kurtulmak.

Çıplaklık Rüyaları:
En fazla endişe veren rüyalardan olan çıplaklık rüyalarında, genellikle bir topluluk içinde pantolonsuz, gömleksiz ya da ayakkabısız olur, bazen de başkalarının önünde tuvaletimizi yapmaya ya da duş almaya çalışırız. Büyük rahatsızlık hissi veren bu rüyalar aslında gerçek hayatta da kendimizi, korunmasız, çıplak ve kırılgan hissettiğimiz anlamına geliyor. Bu durumda yapmanız gereken en iyi şey, sizi neyin bu kadar endişelendirdiğini ve güçsüz hissettirdiğini bulmaya ve onunla baş etmeye çalışmak olmalı. Çıplaklık rüyaları gelecek daha büyük çaplı endişe ataklarının habercisi de olabiliyor.

Yılanlı Rüyalar:
Yılanlar büyük ihtimalle rüyalarımıza en fazla giren hayvanların başında geliyor. Bu bir tesadüf değil. Uzmanlara göre, onlar derinde yatan korkularımızı, bize yönelik gizli tehditleri ve yüzleşmekten korktuğumuz, reddettiğimiz tüm meseleleri temsil ediyor. Rüyanızda size saldıran bir yılan görmekse, sizi tehdit eden bir durumla yüzleşmek üzere olduğunuz ancak bunu baskıladığınız, üzerine düşünmediğiniz anlamına gelebiliyor.

Rüya Günlüğü Tutun
Rüyaların gelecekten değil, aslında iç dünyamızda olup biten pek çok şeyden haber verdiği bir gerçek. Rüyalardan verim almanın en iyi yoluysa, bir rüya günlüğü tutmak -tabii onu hemen başucumuzda bulundurmak- çünkü gördüğümüz rüyaların çoğunu uyandıktan hemen sonra unutuyoruz. Oysa bir günlük tutmak onu ay sonunda okumak adeta kendinizi ve iç dünyanızı okumak gibi bir his yaratabiliyor. Rüyalardan faydalanmanın bir yolu da uyumadan hemen önce kendinize cevabını merak ettiğiniz kritik soruları sormak ve uykuya böyle dalmak. Bu yöntemi özellikle önemli kararlar aşamasında uygulayabilir ve karar alma sürecinde bilinçaltınızın gücünden de bu şekilde faydalanabilirsiniz.

BİZE ULAŞIN