YAZIYI GÖNDER
Adınız, Soyadınız
E-posta Adresiniz
Alıcı E-posta
Mesajınız
www.cosmopolitanturkiye.com

Dünya değişiyor, stres artık başrolde

Her şeyin kontrolünüz altında olmadığını ve olamayacağını kabullenmek: Meditasyon gurusu ve The Universe Has Your Back (Evren Sizi Kolluyor) kitabının yazarı Gabrielle Bernstein yukarıdaki cümleyi içselleştirerek kabul etmenin, büyük çoğunluğun sorunu olan kronik stresi sona erdireceğini ve hayal ettiklerinize daha kolay kavuşabileceğinizi iddia ediyor. Ayrıntılar onunla gerçekleştirdiğimiz söyleşide.

DERLEYEN ELİF NAZLI DURAN

FOTOĞRAFLAR: NICK ONKEN

Konusunda uzman kişilere danıştık ve onlarla sakinleşmenin en ideal yollarını aradık. Okuyacağınız bu 30 ipucundan her birini, her gün bir tanesi olmak koşuluyla, bir ay boyunca uygulamaya çalışın ve etkilerini gözlemleyin.

COSMO: BİRÇOK KİŞİ STRESİN BAŞARININ BİR İŞARETİ OLDUĞUNA, YOĞUN VE ÖNEMLİ BİR İNSAN OLDUĞUNUZU GÖSTERDİĞİNE İNANIYOR. SİZ BUNA KATILMIYORSUNUZ. NEDEN?

GABRIELLE BERNSTEIN: Stres insanların mutluluğunun, sağlığının ve istediklerine sahip olabilmesinin önündeki en büyük engel. Bence stres bir bağımlılık. İşkoliklik, yoğunluk bağımlılığı veya başarı bağımlılığıyla da bağdaştırılabilir.

COSMO: İNSANLAR HER ŞEYİ KONTROL ETMEYE ÇALIŞTIKÇA DAHA ÇOK STRESLİ OLUYORLAR SANKİ.. İŞLERİNİ, İLİŞKİLERİNİ, ÇOCUKLARINI...

G.B.: Aslında yapmaya çalıştıkları korkudan kaçmak. Eğer o önemli teslim tarihini kontrol altında tutarsanız, patronunuzdan korkmanıza gerek kalmaz. Eğer sevgilinizi kontrol altında tutabilirseniz yalnız kalmaktan korkmanıza gerek kalmaz. Korku ve stres. Biri diğerini yaratıyor. Sanki tüm gün aslanlardan kaçıyormuşuz gibi! Ama gerçekten güvende olduğumuz zamanlar kontrolü elden bıraktığımız zamanlar. Stresten kurtulmak hayattan zevk almak demek. Cildiniz çok daha güzelleşecek, daha çekici olacak ve iyi bir iş bulma şansınız artacak. Kısacası istediğiniz her şeye daha sakin olarak ulaşabilirsiniz.

COSMO: BİR KADININ AYNI ANDA NASIL HEM BÜYÜK HEDEFLERİ OLUR HEM DE STRES YAŞAMADAN BU HEDEFLERİNİN PEŞİNDEN KOŞABİLİR?

G.B.: Bir şeyi takıntı haline getirmek ve o konuda stres yaşamak onu bloke ediyor. İstediğiniz şeyi hayal etmek güzel ama bunu yumuşak bir şekilde yapın. O hayali sanki bol gelen bir elbise gibi taşıyın üstünüzde. Hayalinizi yazın veya bir hayal tahtası yapıp oraya yerleştirin. Stresinizi azaltmak işlerinizi aksatmak anlamına gelmiyor. Evet, stresi aksiyonla bağdaştırıyoruz, peki stres olmadan nasıl aksiyon alacaksınız? Doğru aksiyonları doğru enerjiyle alarak. Bu durum belki yaptığınız işin hızını biraz düşürebilir ama emin olun o işi çok daha verimli yapmış olacaksınız.

COSMO: PEKİ YA HEDEFİNİZ DOĞASI GEREĞİ STRES İÇERİYORSA? YA BİR AVUKAT VEYA DOKTOR OLMAK İSTİYORSAK VE BAZI STANDART TESTLERE TABİ TUTULMAMIZ GEREKİYORSA?

G.B.: Eğer stresten tamamıyla kaçabiliyorsanız bir tapınakta yaşıyorsunuz demektir. Hayatta büyük adımlar atmaktan vazgeçmeyeceğiz. Yapmamız gereken stresi değiştirmek ve böylece onun kontrolü ele almasını engellemek. Bunu yapmanın ilk adımı onun orada olduğunu bilmek ve aslında korkudan kaçtığınızı kabullenmektir. Stresinizi tetikleyen şeyleri bulmalı ve bunlarla savaşacak ritüeller geliştirmelisiniz. Örneğin ben sabah uyandıktan sonra meditasyon yapmaz ve kahvemi içmeden önce bir şeyler yemezsem stres seviyem adeta tavan yapıyor. Eğer yataktan kocama sarılmadan çıkarsam bu ikimiz arasında gerilime neden oluyor. Tüm kadınlar kendilerini neyin tetiklediğini bulmalı. Bazıları için bu daha gözünü açar açmaz Snapchat, Facebook veya Instagram'a bakmak bile olabiliyor.

COSMO: YA GÜN İÇİNDE HER ŞEY TERS GİTTİĞİNDE NE YAPIYORSUNUZ?

G.B.: Adı "Tanımla, Kaydet, Bırak" olan bir tekniğim var. Öncelikle stres olduğunuza tanık olmalısınız. Kendinizi bırakın ve bunu iyice hissedin. Birkaç dakika boyunca o duyguyu yaşayın. Kabullenme, beklentinin getirdiği stresten sizi uzak tutar. Sonra da sizi neyin strese soktuğunu bir kağıda not edin veya telefonunuza yazın. İşte bu benim tekniğimin kaydetme safhası. Bırakma safhasındaysa bunu bir doğrula cümleleriyle yapıyoruz: "Bunu farklı bir şekilde görmeyi seçiyorum" veya "Bunu evrene teslim ediyorum" gibi. Onu fiziksel olarak bırakmayı bile deneyebilirsiniz. Nasıl mı? Sizi strese sokan, önünüzde engel olan o şeyi bir kağıda yazın. Sonra bu kağıdı bir kutuya koyun ve onu öylece bırakın. Bir hafta kadar sonra o kutudan kurtulun; onu ya çöpe atın ya da toprağa gömün. Bu onu bırakmanın ayinsel bir yolu olabilir.

COSMO: EN YOĞUN ŞEKİLDE STRESLİ OLDUKLARI ANLARDA BİLE "NASILSIN?" SORUSUNA İNSANLAR GENELLİKLE "İYİ" DİYE CEVAP VERİYORLAR. AMA SİZ KENDİMİZE "İYİ OLMAMA" ŞANSINI DA VERMEMİZ GEREKTİĞİNİ SÖYLÜYORSUNUZ...

G.B.: Kesinlikle öyle. Gerçek olun. Bu, o anda kalmanın bir yoludur. Anı yaşamak stresin en büyük düşmanıdır. Devamlı yapılacaklar listenizi düşünerek o anın tadına nasıl varabilirsiniz ki? Öte yandan eğer o anda oradaysanız stresli hissetmek niye? Mutluluk stresin en büyük düşmanlarındandır. Bence başarınızın ölçümünü ne kadar mutlu olduğunuza bakarak yapabilirsiniz.

COSMO: TRAFİK GİBİ GÜNLÜK STRES CANAVARLARIYLA UĞRAŞIRKEN NASIL DAHA FAZLA EĞLENECEĞİZ?

G.B.: Bir Cuma akşamı tatil için Manhattan'dan uzaklaşmaya çalışıyordum ve trafik gerçekten korkunçtu. Adeta kafayı yemek üzereydim. Kendi kendime "Sen kişisel gelişim kitapları yazıyorsun, buna bir son vermelisin" dedim. Bu gerçekten bir seçim. O an zamanınızı iyi kullanmaya çalışın. Trafikte sıkışmış ilerleyemiyorsanız bir arkadaşınızı arayın veya favori müzik listenizi dinleyin. O anki ruh halinizi değiştirebileceğiniz pek çok seçeneğiniz var. Olaya başka bir açıdan bakmaya başladığınız anda stres seviyeniz düşecek.

COSMO: PEKİ, STRESTEN KAÇMAMIZIN HİÇBİR YOLU YOKSA NE YAPMALIYIZ? ÖRNEĞİN EV ARKADAŞINIZLA HİÇ İYİ GEÇİNEMİYORSUNUZ AMA DAHA TAMAMLAMANIZ GEREKEN BİR YILLIK KİRA SÖZLEŞMESİ VAR.

G.B.: Eğer stresiniz başka bir insanla ilişkiliyse o insanı affetmek -yani o insan hakkındaki düşüncelerinizi ve enerjinizi değiştirmek- stres seviyenizi azaltabilir. Kendi kendinize şöyle diyebilirsiniz: "Davranışları hoşuma gitmiyor ama belki ciddi başka bir problemi var ve belki bu problem yüzünden böyle davranıyor." Dargınlık strese yol açar. Eğer endişeli hissediyor ama sorunun ne olduğunu bilmiyorsanız kendinize şunu sorun: Beni bu hale hangi küçük şey getirdi? Bir akşam çok yorgun olduğum için arkadaşımla olan randevumu iptal ettim. Yatağa giderken stresli hissediyordum ve farkına vardım ki nedeni görüşmemi iptal etmemdi.

COSMO: YANİ BU DURUMDA ASLINDA BENCİLCE GÖRÜNEN BİR KARAR İÇİN KENDİMİZİ SUÇLAMAK YERİNE AFFETMELİ MİYİZ?

GB: Aynen öyle. Bazı durumlarda kendinizi affetmek stresten kurtulmanın en iyi yoludur. Öncelikle kendi iyiliğinizi düşünmek -tıpkı uçaklarda başkasına yardım etmeden önce kendi oksijen maskenizi takmak gibi- etrafınızdaki insanlarla olan ilişkilerinize de pozitif yansıyacaktır. Ne kadar mutlu ve stresten uzak olursanız insanlar sizinleyken o kadar mutlu olacak, sizinle daha fazla vakit geçirmek isteyecek ve size saygı duyacaklardır. Kendi kendinizle konuşun ve kendinize iyi şeyler söyleyin. Kendinize "yapabileceğimin en iyisini yapıyorum" deyin.

YENİ BİR RUTİN OLUŞTURUN
Ünlü bir halkla ilişkiler uzmanı "uyanır uyanmaz hemen e-postalarıma saldırırdım. Sonra anladım ki, enerjimi emen bu iş güne başlamanın en kötü yoluymuş" diyor ve ekliyor: "Şimdi kendimi güne kahve yudumlayarak ve rahatlatıcı müzikler dinleyerek hazırlıyorum."

EKRAN KORUYUCUNUZU ÇALIŞTIRIN
Doğadan bir parça yakalayın! Araştırmalar gösteriyor ki sadece yeşil doğa fotoğraflarına bakmak bile stres seviyesinin azalmasına yardımcı oluyor.

TOPLANIN
"Etrafınız darmadağınıksa bu size devamlı olarak bitmemiş işleri hatırlatacaktır" diyor iç mimar Esin Durgut ve ekliyor: "Düzenli olmak endişeyi azaltıyor ve zihin açıklığını iyileştiriyor."

BOŞ BOŞ DOLAŞIN
Aklınıza bazı taze fikirler getirecek yerlerde gezin. Restoran sahibi Cana İstem; "Bazen hep gittiğim markete gidip reyonlar arasında öylece dolaşıyorum. Burada yeni şeyler görüyor ve ilham alıyorum" diyor.

ESNEME HAREKETLERİ YAPIN
Sırtınızı ve kollarınızı bir duvara yaslayın. Kollarınızı yere paralel şekilde uzatıp dirseklerinizi de 90 derece kırık tutun. Derin nefes alıp vererek bu şekilde 30 saniye durun. Fizik Tedavi Uzmanı Nurdan Saklıkal iyi bir uyku için bunu her gece yapmanızı öneriyor.

KIZLARI TOPLAYIN
Psikoloji alanındaki araştırmalar gösteriyor ki diğer kadınlardan yardım almak mutluluk hormonu salgılamanızı sağlarken kortizol gibi stresle alakalı hormonları da kontrol altında tutuyor. Seramik kursu için yanınıza bir arkadaşınızı da almak size iyi gelebiliyor.

BATTANİYE ALTINDA KALIN
Araştırmalara göre ağır bir örtü veya battaniyenin altında beş dakika bile uzanmak sinir sisteminin yatışmasına yardımcı oluyor.

ÇAY SAATİNİ ATLAMAYIN
Yemek kitabı yazarı İncilay Türk "her öğleden sonra kendime yeşil çay yaparım. Bu beni sakin, konsantre ve dengeli tutar" diyor. Tüm çay çeşitlerinde bulunan tanin amino asidi sakinleştirici özelliği olmadan beyninizi rahatlatıyor.

DURUMU POZİTİFE ÇEVİRİN
Küçük bir zihin aldatmacasıyla kendinizi daha iyi hissedebilirsiniz. Bardağa dolu tarafından bakmakla işe başlayın. Eğer masanızda yığılmış bir ton iş varsa not kağıdına şunları yazın: "Çok işim var çünkü insanlar benim çok yetenekli olduğumu düşünüyor."

DEĞERLERİNİZE ODAKLANIN
"Artı ve eksilerinizi düşünürken artılarınıza yoğunlaşmanın stresi azalttığı kanıtlanmış bir gerçek. Ancak güzellik ve statü gibi koşullara bağlı artılarınıza odaklanmayın" diyor Psikolog Eren Erenkuş. Siz de değerlerinizin bir listesini yapın (şefkat, özgürlük, inanç gibi) ve bunların neden önemli olduğunu yazın.

IŞIKLANDIRMAYA DİKKAT EDİN
Gün batımı renklerindeki sıcak tonlar sizi rahatlatır ve uykuya hazırlar. Oysa birçok ampul aydınlık, beyaz ışık saçıyor. Piyasadaki bazı akıllı ampuller doğal güneş ışığını taklit ediyorlar, bunları tercih edebilirsiniz. Phillips'in Hue Serisi aydınlatmaları bunlardan biri.

ANI YAŞAYIN
"Endişe tamamen gelecekle alakalıdır" diyor birçok psikiyatri uzmanı. Onlara göre stres seviyelerini aşağıya çekmek için düşüncelerinizi de şimdiki zamana, şimdiki ana çekmeniz gerekiyor.

MEDİTASYONA BEŞ DAKİKA AYIRIN
Nasıl yapmayı bilmiyor musunuz? Bunun için çeşitli cep telefonu uygulamaları bile olduğunu hemen hatırlatalım. Günde meditasyona sadece beş dakikanızı ayırmanız bile sizi rahatlatacaktır.

MASAJ YAPTIRIN
Youtube yıldızı Cassey Ho "Stresli olduğum zamanlar favorim masaj" diyor. Üstelik masaja gidemediğinizde bunu kendi kendinize yapabileceğiniz aletler bile mevcut. İnternetten satın alabileceğiniz Thera Cane masaj aleti bunlardan biri.

KİŞİSEL ZAMANINIZI KORUYUN
Bazen işten erken çıkmak ve evde dinlenmek stres seviyesini azaltmaya yardımcı oluyor. Psikolog Pelin Özgür Temelli de, "iş saatlerini değiştirmek veya izin alıp dijital dünyadan biraz uzaklaşmak verimliliğinizi ve üretkenliğinizi oldukça artıracaktır" diyor.

SİNİR SİSTEMİNİZİ GEVŞETİN
Nefes alış verişinizi düzenleyerek sinir sisteminiz üzerindeki yükü hafifletebilirsiniz. Art of Living USA'de eğitmen olan Annelies Richmond burun deliklerini kullanarak farklı bir nefes alma yöntemi öneriyor. Rahat bir şekilde oturun ve sağ başparmağınızı sağ burun deliğiniz, sağ yüzük parmağınızı da sol burun deliğiniz üzerine getirin. Sağ burun deliğinizi kapatıp sol burun deliğinizden nefes alın. İki burun deliğinizi kapatıp bir süre nefesinizi tuttuktan sonra sağ burun deliğinizi açıp nefesinizi verin. Bir süre bekledikten sonra bu sefer sağ burun deliğinizden nefes alın ve bu döngüyü beş dakika boyunca devam ettirin.

GÜLÜN
Araştırmalara göre bir kahkahayı önceden sezmek bile stres hormonlarını azaltarak mutluluk hormonlarının çoğalmasına neden oluyor. Kendinizi stresli hissettiğiniz zamanlarda Youtube'da birkaç komik video izlemek bile moralinizim düzeltebiliyor.

YENİ BİR MÜZİK LİSTESİ HAZIRLAYIN
Araştırmalar gösteriyor ki hoşunuza giden herhangi türde bir müzik insanı sessizlikten daha fazla rahatlatıyor. Hoşa giden melodilerin kaslardaki gerginliği azaltabildiği ve beyin dalgalarını yavaşlatabildiği biliniyor. Akustik tonlarda yavaş şarkıların (60 bpm hızı ideal) özellikle rahatlatıcı olduğunu unutmayın.

AKŞAMÜSTÜ KAHVE İÇMEYİN
Fazla kahve tüketimi stres hormonu kortizol seviyesinin artmasına yol açıyor ve dinlenmenizi de zorlaştırıyor. Rahatlamak için ılık sütü deneyebilirsiniz.

İNSANLARA BİR ŞANS VERİN
Bazı psikologlar "Eğer insanlar sizi strese sokuyorsa bu muhtemelen onların kötü yönlerinin devamlı beyninizde dönüp durmasından kaynaklıdır" diyor. Onları oldukları gibi kabullenme şansınız var mı? Mesela kendinize şöyle demeyi deneyebilirsiniz; "Evet, beni sinir ediyorlar ama en azından ben onlara ideal şekilde davranabilirim."

AYAĞINIZI YORGANINIZA GÖRE UZATIN
"Paralarının kontrolünü ellerinde tutan insanlar, paraları ne kadar olursa olsun kendilerini daha mutlu hissediyorlar" diyor Podcast sunucusu Jean Chatzky. Faturalarınız gelir gelmez onları ödeyerek işe başlayabilirsiniz.

VÜCUDUNUZU DİNLEYİN
Her sabah birkaç dakika boyunca gözlerinizi kapayın ve dikkatinizi sırayla vücudunuzun bölgelerine (başınızdan ayak parmağınıza) yönlendirin. Kendinizi dinlemek hem sizi rahatlatacak hem eğer varsa bazı rahatsızlıkları önceden fark etmenize olanak sağlayacaktır.

OYALANACAK BİR ŞEYLER BULUN
Bir stresli kısır döngüden çıkmanın en iyi yolu kendinize yaratıcı bazı aktiviteler bulmak. "Örgü örmek, çiçeklerle ilgilenmek veya boyama yapmak (şu an piyasada harika boyama kitapları mevcut) kendinizi çok daha iyi hissettirecek.

KALİTELİ ŞEYLER ATIŞTIRIN
Gergin, sinirli ve açsanız çözüm basit: Protein. Böyle anlarda badem, humus, lor peyniri ya da protein barları tercih edebilirsiniz.

KOKLAYIN
Yapılan birçok araştırmaya göre aromaterapi, endişe ve zihin yorgunluğunu azaltabiliyor. Çalışma masanıza veya ofisinize koyacağınız çiçekler ve kokular rahatlamanıza yardımcı olabilir.

EVİNİZİN HAVASINI DEĞİŞTİRİN
Bir duvarınızı leylak rengine boyayabilir veya çarşaflarınızı tamamen yenileyebilirsiniz. Ama kesenin ağzını biraz açıp, yorgun gecelerde içinde rahatlayabileceğiniz bir jakuzi de alabilirsiniz.

BEYAZ BAYRAĞI SALLAYIN
Her işe siz yetişeceksiniz diye bir kural yok. Temizliğe gelen yardımcınızın geliş sıklığını artırabilir, çocuklara bir bakıcı tutabilir, köpeğinizi gezdirmesi için birini ayarlayabilir veya o gün işe arabanızla gitmek yerine taksiye atlayabilirsiniz.

BÜYÜK RESME ODAKLANIN
Yogilerin bazı çok zor yoga duruşlarını gerçekleştirmek için bir odak noktası belirlediğini ve sürekli oraya baktığını biliyor muydunuz. Örneğin bir parti vereceksiniz ama bu sizi strese mi soktu? O zaman bu partiyi verdiğinizi ve konukların çok iyi vakit geçirdiğiniz kafanızda canlandırıp hayal edin. Çok küçük detaylara takılmayacaklarından emin olabilirsiniz.

DANS EDİN
"Yakınlarım beni kulaklıklarımı takıp oturma odamda çılgın gibi dans etmemle bilirler" diyor seramik sanatçısı Aylin Ak ve ekliyor: "Çılgın gibi görünebilirim ve sesim doğru tonda olmayabilir ama bunu yapmak beni her zaman rahatlatır!"

BİZE ULAŞIN