Daha iyi uyku, daha çok rüya

Eskisine göre çok daha az rüya gördüğümüz bir dönemde yaşıyoruz.

Derleyen Reyhan Güneş

İLLÜSTRASYON: MAGDIEL LOPEZ

Araştırmacılar bu durumu toplumun genelinde görülen bir sağlık sorunu olarak nitelendiriyor. Çünkü rüyalar sayesinde beyin ve vücut birlikte çalışarak hatıraları sağlamlaştırıyor, negatif duyguları yoluna koyuyor ve genel anlamda daha iyi ruh haline kavuşmaya yardımcı oluyor. Annals Of The New York Academy Of Sciences adlı akademik dergi tarafından yakın zamanda yapılan bir araştırmaya göre, daha az rüya görmemiz halinde hem fiziksel hem de psikolojik anlamda olumsuzluklar yaşıyoruz.

Rüyalar (en azından sabah kalktığınızda hatırladıklarınız), Rem uykusu döneminde gerçekleşiyor. Bu aşamada kol ve bacaklarınız da dahil olmak üzere vücudunuzun büyük bölümü kısmi felç durumundadır ancak gözleriniz göz kapaklarınızın altında hareket ediyor. Derin uyku hayati fonksiyonlar için önem taşırken Rem uykusu, zihin gelişimine destek oluyor.

The Committee Of Sleep kitabının yazarı, Harvard Üniversitesi'nden Psikoloji Profesörü Dr. Deirdre Barrett, "Rem uykusu, beyindeki sinir ileticilerinin yenilenmesi gibi biyolojik faydalar sağlıyor" diyor. Toplam uyku sürenizin yüzde 20 ila 25'ini kapsayan Rem uykusunda (sekiz saatlik uykunun iki saati olarak düşünebilirsiniz) zihniniz uyanık olduğunuz zamanki kadar aktif durumdadır.

Barrett, "Rüya görmek duygusal sorunlarınıza çözmenize yardımcı olur" diyor ve Arizona Üniversitesi'nde görev yapan Asistan Profesör Dr. Rubin Naiman ise "Rüyaları beynin yoga yapması şeklinde yorumlayabilirsiniz. Onlar sayesinde düşünme şeklinizde gelişim yaşanır ve yaratıcılığınız artar" yorumunda bulunuyor.

Rüya görmemek anksiyete ve demans gibi problemlere neden olabilir. İşin ürkütücü tarafıysa şu ki, modern hayat Rem uykusu dönemine hayli zarar veriyor. Alkol, uyku ilaçları ve antidepresanlar uyku döngünüzde aksaklıklara ve günün sonunda rüya görememenize neden olabiliyor. Yoğun geçecek bir günde erken kalkma amacıyla kurduğunuz alarm da Rem uykusuna engel olabiliyor. Naiman, "Az uyuduğunuz günlerde beyin otomatik olarak diğer uyku safhalarını öncelik haline getirir ancak bu durumda rüya görmenin faydalarından mahrum kalırsınız" diyor.

Tüm bu sorunun en hızlı çözümüyse alarm kurma alışkanlığınızdan vazgeçmek. Gece yatağa daha erken girin ve alarmınızı kalkmanız gerektiğini düşündüğünüz saatten 15 dakika sonrasına kurun. Bu ritme ayak uydurmanız birkaç gün veya hafta sürebilir fakat rüyalarınız hayatınıza geri döndüğünde ne kadar doğru hareket ettiğinizi fark edeceksiniz.

Her gece ideal olarak ne kadar süreyle uyumamız gerektiği genetik faktörlere dayanıyor. Bu nedenle yetişkin insanlarda bu süre, dört ila 14 saat arasında değişebiliyor. Cinsiyet ve yaş gibi farklı faktörlerin etkili olduğu uyku süresi boyunca zaman zaman korku içinde uyanıyor bazen de gerçek hayatta tatmadığımız mutluluklar yaşıyoruz. Irk, din, dil, cinsiyet veya sosyal statü dinlemeyen rüyalar, dünyanın her yerinde farklı insanlara benzer temalarla sesleniyor. Yani Yeni Zelanda'da yaşayan 38 yaşındaki bir erkek de sizinkilere benzer rüyalar görebiliyor.

Uykunuzu Bölen Etkenlere Karşı

Mavi Işık Filtresi Kullanın
Akşam saatlerinde vücudunuzdaki uyku hormonu melatonin seviyesi artar fakat telefon, bilgisayar ve televizyon ekranları vasıtasıyla maruz kaldığınız mavi ışık bu seviyenin düşmesine neden olabilir. Teknoloji marketlerin bulabileceğiniz mavi ışık filtreleriyle bu durumun önüne geçebilirsiniz.

Telefonunuzu Uyku Moduna Alın
İşiniz veya sosyal hayatınız dolayısıyla akşam saatlerinden itibaren telefonunuzu uyku moduna almanız mümkün olmasa da en azından yatağa girdiğinizde bu özelliği kullanın. Böylece kız grubunuzdaki bitmeyen sohbetler nedeniyle uykunuzun yerli yersiz bölünmesine engel olabilirsiniz.

Uyku İlaçlarını Pas Geçin
Reçeteli ilaçlar uyku döngünüzün tamamen zarar görmesine neden olabilir. Doktorunuzla konuşarak bunları nasıl minimuma indirebileceğiniz konusunda kendinize yol haritası çizin.

Melatonin Seviyesini Yükseltin
Vücudunuzdaki melatonin seviyesini yükseltecek takviyelerden yardım alabilirsiniz. Tabii elbette öncelikle doktorunuza danışmak şartıyla.

Rüyalarınız Size Ne Anlatmak İstiyor?
Tavsiyelerimizi dikkate alıp rüyalarınıza kavuştuysanız öncelikle tebrikler. Şimdi sıra gördüğünüz rüyaları analiz etmekte.

Genellikle duygusal durumumuz vasıtasıyla ortaya çıkan rüya adını verdiğimiz bu imajları evrensel dil olarak yorumlayabiliriz. Klinik Psikolog Zamo Mbele, "Duygular ve insanlar birer bütündür. Dünya üzerindeki herkes günün her anı farklı duyguları tecrübe eder. Rüyalar, bu duygularla aramızdaki ilişkinin yansımadır. Bireysel olarak hayallerimizin, isteklerimizin, korku ve düşüncelerimizin aynasıdırlar" diyor. En sık görülen 11 rüyanın yorumu için sizi yazımızın devamına alalım.

Diş Düşürmek
Diş genel anlamda kimlik duygusunu ve özgüveni temsil eder. Bu nedenle rüyada diş düşürmek kontrolü kaybetme korkusu veya kendinden şüphe şeklinde yorumlanabilir. Zamo Mbele, bu rüyanın kendini ifade edememe korkusuna da işaret edebileceğini söylüyor.

Hamile Kalmak
Hayatınızın nasıl bir dönemindesiniz? Yeni bir iş kurma fikriniz veya cesaretinizi toplamaya çalıştığınız girişimci görüşleriniz mi var? Bu rüya, yaşanmasını istediğiniz değişiklikler için oldukça heyecanlı olduğunuz anlamına gelebilir. Ancak Mbele, "Hamile olduğunuzu görmek (özellikle ilişkiye başlama sürecindeyseniz) yakınlaşmaktan veya hayatınıza biri sokmaktan korktuğunuz anlamına da gelebilir" diyor.

Takip Edilmek
Burada kim veya ne tarafından takip edildiğinizin önemi yok. Çünkü, bu yakın zamanda karşılaşabileceğiniz, sizi bekleyen korkularınızla yüzleşmekten çekindiğiniz anlamına veya gerçek hayatta birilerinin sizi aradığı anlamına geliyor. Gözünüzü dört açıp çevrenizde olup bitenin farkına varmanızda fayda var.

Önemli Bir Sınavı ya da Uçağı Kaçırmak
Doğru zamanda doğru yerde olmayı başaramadığınızı gördüğünüz bu rüyalar, hem fiziksel hem de duygusal anlamda kendinize odaklanmadığınız anlamına gelebilir. Mbele, "Yeterince iyi olmadığınızı düşünüyor olabilirsiniz" diyor.

Düşmek
Hayatınızdaki gelişmelere ayak uydurmakta zorlanıyor olabilirsiniz. İçinde bulunduğunuz ilişkiyi devam ettirmek size zor gelebilir. Hayatta dengeyi bulmayı çalışın. Tabii düştüğünüzü gördüğünüz bütün rüyalardan bu sonucu çıkarmanız gerekmiyor. Yüksek yerlerden kontrolsüzce düşmekle yavaşça ve huzur içinde salındığınız rüyaların anlamı arasında fark olabilir. İkincisi bazı sorunlarınızın yükünü omuzlarınızdan attığınız şeklinde yorumlanabilir.

Uçmak
Rüyaların beş binden fazla olası anlamını bulabileceğiniz Dreams Cloud uygulaması, rüyada uçmayı 'kontrol' olarak yorumluyor. Yüksek mesafede sakince uçmak hayatın akışına kendini bırakmayı ve özgüveni sembolize ederken; yere yakın şekilde uçmak ve bu esnada çeşitli engellerle karşılaşmak hayal kırıklığına işaret ediyor. 20. yüzyılın en önemli psikanalistlerin Sigmund Freud, rüyada uçmayı cinsel isteğin uyanışı olarak görüyor.

Öldürülmek (veya Birini Öldürmek)
Panik yapmanıza gerek yok. Rüyalar aleminde birini öldürmek veya öldürülmek negatif algılanmıyor. Dreams Cloud'a göre bu, size zarar veren ilişkilerden kurulduğunuza veya istenmeyen davranış ve alışkanlıklarınızdan kurtulduğunuza işaret ediyor.

Bir Ünlüyle Tanışmak
Rüyanızda o çok beğendiğiniz ünlüyü görmeniz, yaratıcı enerjinizi ortaya çıkarmak için özel bir günü veya durumu beklediğiniz anlamına geliyor. Davranış Bilimleri üzerine çalışmalar yürüten Psikolog Shelley Smith, "Ünlüler kişisel başarıyı ve bu başarının eksikliğini temsil ediyor. Rüyasında ünlü görenler hayatlarındaki belirli konularda ilham arayışında olabilir" diyor.

Aracın Kontrolünü Kaybetmek
Gerçek hayatta söyledikleriniz ya da yaptıklarınız konusunda pişmanlık duyduğunuz anlamına geliyor.

Yılan Görmek
Freud'a göre, yılan penisi sembolize ediyor. Rüya yorumcuları bu hayvanın aynı zamanda beğendiğiniz veya bir şekilde gözünüzü korkutan bir erkeğe de işaret edebileceğini söylüyor. Dreams Cloud'a göre, bir yılan sizi takip ediyor veya ısırıyorsa bu sizin veya başkalarının söylediği kırıcı sözleri sembolize edebilir.

Peki, Ya Kabuslar?
Reiki Eğitmeni Helen Randal- Smith, "Stres seviyemiz yükseldiğinde kabus görürüz. Bu, vücudumuzun yaşadıklarıyla baş etmeye çalışma şeklidir. Dolayısıyla zarardan çok faydası vardır" diyor. Ancak sürekli kabus görüyorsanız ve bu nedenle günlük hayata adapte olmakta zorlanıyorsanız bir uzmandan yardım almanızı öneriyoruz.

Kontrol Edebileceğiniz Etkenlere Odaklanın
Klinik Psikolog Hlengiwe Zwane, "Kabuslarınızdaki olgular günlük hayatınızda değiştirebileceğiniz durumlarsa bunlara odaklanın" diyor. İşe şu soruları kendinize sorarak başlayabilirsiniz:

Güvenli bir yerde misiniz?

Evinizde kendinizi rahat hissediyor musunuz?

Korkmanıza neden olacak olaylar yaşıyor musunuz?

Kabus görmenize neden olabilecek korku filmleri izliyor musunuz?

Travma sonrası stres bozukluğu yaşıyorsanız bilinçaltınıza yerleşen korku ögeleri dolayısıyla kabus görmeniz olası. Mbele, bu durumda terapiste veya psikoloğa gitmenizi öneriyor: "Travmayla baş eden pek çok insan yaşadığı korkuyu hatırlatan kabuslar görüyor. Bu oldukça büyük sıkıntılara neden olabilir" diyor.

BİZE ULAŞIN